Gek, lief of verschrikkelijk streng

Terug naar lijst

Meesters en juffen in de jeugdliteratuur
Op 19 oktober is de tweede editie van Nederland Leest begonnen; een landelijke actie om meer mensen aan het lezen te krijgen. Dit jaar staat het boek ‘De gelukkige klas’ van schrijver en leraar Theo Thijssen centraal. ‘De gelukkige klas’ is een boek voor volwassenen, maar in de jeugdliteratuur zijn er ook een heleboel beroemde meesters en juffen. Leesfeest ging op zoek.

Meester Jaap
Bijna iedereen kent hem wel: meester Jaap uit de ‘Meester Jaap’-boeken van Jacques Vriens, die net als Theo Thijssen zelf ook meester was. Inmiddels staat Jacques niet meer voor de klas, hij besteedt nu al zijn tijd aan schrijven. Maar hij schrijft wel veel verhalen óver school, waaronder dus de boeken over meester Jaap. Meester Jaap is geen gewone meester; bij hem gaan de dingen vaak anders dan bij gewone meesters en juffen. In zijn bureaula ligt altijd een zak met spekkies, die je op de gekste manieren kunt verdienen: niet alleen als je het minst aantal fouten hebt gemaakt in je dictee of het schoonste kastje hebt, maar ook als je de meeste fouten hebt en je kastje juist uitpuilt van de rommel. Meester Jaap lost problemen vaak op een originele manier op: als de kinderen uit de klas een nieuwe klasgenoot pesten, pest meester Jaap hen terug. En als hij met het lootjes trekken voor de surprises zichzelf trekt, maakt hij lekker een supergrote surprise voor zichzelf.

Mees Kees

Mees Kees uit ‘Een pittig klasje’ van Mirjam Oldenhave is ook geen gewone meester: hij is een stagiair. Hij moet nog leren hoe hij een meester moet zijn. De kinderen uit de klas helpen Mees Kees hierbij en zo krijgen ze wel erg aparte lessen: ze mogen alle sommen verdelen over de klas, zodat iedereen er maar een paar hoeft te maken en ze kijken afleveringen van Spiderman in de biologieles. In het tweede boek over Mees Kees, ‘Op de kast’, komt Mees Kees invallen voor de juf die in verwachting is. Dan blijkt dat hij erg leuk les kan geven: hij vertelt moppen in de klas, de kinderen mogen zoveel mogelijk fouten maken en als ze meedoen aan een voedselproject, mogen ze chips eten in de klas.

De meesters van Madelief en Polleke
In de boeken over ‘Madelief’ van Guus Kuijer komt ook een bijzondere meester voor. Als Madelief gaat verhuizen, moet ze naar een nieuwe school. En dus krijgt ze ook een nieuwe meester. Madelief vindt hem eigenlijk helemaal geen meester, maar meer een soort cowboy met een hoed op. Hij wordt niet kwaad om het onleesbare handschrift van Madeliefs klasgenoot Peter: Peter schrijft geheimschrift, zegt de meester, het is dus juist de bedoeling dat je het niet snapt. De meester van Madelief heeft soms zelf ook helemaal geen zin in lesgeven. Dan mogen alle kinderen net zo hard gaan brullen als ze willen om weer even helemaal los te komen. Alleen jammer dat de onderwijsinspecteur dan net langskomt… In de boeken over ‘Polleke’ speelt haar meester ook een belangrijke rol: Polleke’s meester is namelijk verliefd op haar moeder! Daar is Polleke natuurlijk helemaal niet blij mee. Hoe zou jij het vinden om ’s ochtends aan de ontbijttafel je meester tegen te komen in zijn pyjama? Gelukkig blijkt de meester ook buiten schooltijd een aardige man te zijn. En thuis heet hij gewoon Wouter.

De Bulstronk en juffrouw Engel
Maar er zijn ook minder leuke meesters en juffen te vinden in de jeugdliteratuur: de Bulstronk uit ‘Matilda’ van Roald Dahl bijvoorbeeld. De Bulstronk is het schoolhoofd van de Pletze-school waar Matilda naartoe moet. De Bulstronk houdt helemaal niet van kinderen. Zodra ze zich ergert, grijpt ze haar kans om de kinderen op school verschrikkelijk te straffen. Ze sluit ‘lastige’ kinderen op in het Stikhok, een smalle kast waarvan de wanden vol uitstekende glasscherven zitten. Kinderen die fouten maken bij het spellen, tilt de Bulstronk op aan hun oren of aan hun haar en kinderen die stiekem snoep meesmokkelen naar het klaslokaal, smijt ze simpelweg uit het raam. Voor Bram Bokkepoot, die stiekem een plak van haar persoonlijke chocoladecake heeft gegeten, verzint de Bulstronk weer een heel andere straf. Ze laat een reuzencake voor hem bakken die hij helemaal in zijn eentje moet opeten, ook al wordt hij er kotsmisselijk van. Gelukkig is er ook nog een heel lieve juf op de school van Matilda, juffrouw Engel. Ze bedenkt leuke spelletjes waardoor de kinderen de moeilijkste woorden kunnen spellen en probeert de kinderen uit haar klas zo goed mogelijk te beschermen tegen de Bulstronk. Matilda vindt haar zo lief dat ze uiteindelijk bij juffrouw Engel gaat wonen.

Als de grote mensen de komende weken helemaal verdiept zijn in ‘De gelukkige klas’, weten jullie nu welke boeken jullie kunnen lezen om stiekem toch een beetje mee te doen aan Nederland Leest. Succes!

‘De Dikke Meester Jaap
Jacques Vriens
Uitgeverij Van Holkema & Warendorf, 2000
ISBN: 978 90 269 9275 9

Dit is een bundeling van de titels ‘Meester Jaap’, ‘Meester Jaap doet het weer’ en ‘Meester Jaap gaat nooit verloren’.
Deze boeken zijn ook los verkrijgbaar in de boekhandel.
Jacques Vriens schreef ook nog ‘Meester Jaap maakt er een puinhoop van’.

‘Mees Kees. Een pittig klasje’
Mirjam Oldenhave
Uitgeverij Ploegsma, 2006
ISBN: 978 90 216 1720 6

‘Mees Kees. Op de kast’
Mirjam Oldenhave
Uitgeverij Ploegsma, 2007
ISBN: 978 90 216 6505 4

‘Het grote boek van Madelief’
Guus Kuijer
Uitgeverij Querido, 2003
ISBN: 978 90 451 0132 3
Een bundeling van ‘Met de poppen gooien’, ‘Grote mensen, daar kun je beter soep van koken’, ‘Op je kop in de prullenbak’, ‘Krassen in het tafelblad’ en ‘Een hoofd vol macaroni’.

‘Polleke’
Guus Kuijer
Uitgeverij Querido, 2004
ISBN: 90 451 0055 X
Een bundeling van ‘Voor altijd samen, amen’, ‘Het is fijn om er te zijn’, ‘Het geluk komt als de donder’, ‘Met de wind mee naar de zee’ en ‘Ik ben Polleke hoor!’

‘Matilda’
Roald Dahl
Uitgeverij De Fontein, 2006
ISBN: 978 90 261 3195 0

Eefje.

.
.