Een mythologische soap

Terug naar lijst

Mensen vertellen elkaar al eeuwenlang verhalen. Wij kennen sprookjes vooral als leuke verhaaltjes, maar in hun oerversie waren het Verhalen Met Een Boodschap, waar je als kind al van leerde dat je niets stouts mocht doen, want dan liep het slecht met je af!

Ook de oude Grieken, die leefden ver voor het jaar nul, vertelden elkaar verhalen. Die gingen over het ontstaan van de aarde, over de goden die over de aarde heersten en over hun afstammelingen. Ze leerden uit die verhalen hoe ze de goden gunstig konden stemmen. Een beetje zoals de Bijbel van de christenen en de Koran van de moslims dus, met als verschil dat eigenlijk niemand meer in de goden van de Grieken gelooft. Ze komen nog wel voor op schilderijen en als beelden in musea, en in uitdrukkingen, zoals de achilleshiel (de held Achilles had één zwakke plek: zijn hiel). Maar offeren aan de god Poseidon als je de zee opgaat of bidden tot de godin Athene voor je ten oorlog trekt, dat doet niemand meer.

Gelukkig zijn de mythen zelf wel goed bewaard gebleven, en door talloze schrijvers bewerkt tot moderne verhalen. Ook voor kinderen!

In 'Griekse mythen' en 'Griekse mythen II' van Els Pelgrom staan verhalen rondom een bepaald thema. Deel I, 'Helden', gaat over figuren als de Minotaurus en Achilles, en deel II, 'Donder en Bliksem', over het ontstaan van de aarde. Pelgrom vertelt niet alleen de mythe van de persoon die in haar verhaal de hoofdrol speelt, maar ook die van de bijfiguren. Leuk, omdat je zo de verbanden tussen de verschillende verhalen kunt zien. Maar het is soms ook verwarrend! Wie deed het nou met wie, wie had een kind bij wie en wie vermoordde wie? Handig zijn daarom de tekstblokjes met informatie die bij elk verhaal in de zijlijn staan. Lees dan wel eerst het verhaal en daarna pas het kadertje, bijvoorbeeld deze:

Helena was een dochter van Zeus, maar haar zusje Clytaemnestra niet. Clytaemnestra trouwde met Agamemnon, koning van Myclene en de aanvoeder van de Grieken in de beroemde oorlog om Troje.... Castor en Pollux waren wel weer kinderen van Zeus, zij werden de Dioscuren genoemd. Ze maakten de tocht van de Argonauten mee.

De tekeningen van Thé Tjong-Khing zijn simpel maar sfeervol. Ze zijn (net als de verhalen overigens) echter niet zo geschikt voor al te jonge kinderen. Er vliegen regelmatig flinke stralen bloed en afgehakte ledenmaten door het beeld. Ieuw! De oude Grieken stonden dan ook niet bepaald bekend als vredelievend...

Vind je bovenstaande boeken iets te ingewikkeld, begin dan met de verhalen van Simone Kramer. Zij schreef al vijf boeken over Griekse mythen (het zesde, 'Van Grote Beer en Orion', is verschenen in september 2008) en maakt van elke mythe een avonturenverhaal. Ook zwakt ze de meeste gruwelijkheden behoorlijk af, tenzij ze van belang zijn voor het verhaal. Zoals in 'De omzwervingen van Odysseus', wanneer de hoofdpersoon en zijn manschappen gevangen zitten in de grot van een reusachtige Kykloop:

Met een kreet die door merg en been ging greep hij twee van mijn mannen en sloeg ze met het hoofd op de grond, net zo lang tot ze morsdood waren. Vervolgens sneed hij de lichamen in stukken, legde ze op het vuur en nadat ze waren gebraden, at hij ze smakelijk op.

Niet echt voor-het-slapen-gaan-verhalen dus, maar de boeken van Kramer zijn spannend en toegankelijk. De tekeningen van Els van Egeraat zijn kleurrijk en vriendelijk. Deze boeken zijn een prima opstapje naar de meer gedetailleerde en volwassen boeken.

Zo'n boek is bijvoorbeeld de 'Ilios en Odysseus' van Imme Dros. Dros heeft al heel wat prijzen gekregen voor haar bewerking van de verhalen van de Griekse dichter Homerus. 'Ilios' gaat over de oorlog tussen de Grieken en de Trojanen en 'Odysseus' over de avonturen van Odysseus, die heeft meegevochten in de oorlog en er twintig jaar over doet om thuis te komen. Dros' bewerking leest als een trein en zit vol kleine grapjes:

Jammer genoeg sneuvelde er door de hand van Agamemnon een hinde van Artemis, en zij was al zo gebeten op Agamemnon. Hij had haar minder offers gebracht dan haar tweelingbroer Apollon! Dom dom dom, hoe kan een mens zo dom zijn! Bij tweelingen liggen zulke dingen ge-voe-lig.

De tekst van Dros is wel modern, maar haar beschrijvingen zijn ook beeldend en poëtisch, waardoor je tijdens het lezen het gevoel hebt dat je in een verhaal uit lang vervlogen tijden zit. De bijzondere tekeningen die Harrie Geelen bij de verhalen maakte, zijn kunstwerkjes op zich!

Dit is slechts een klein deel van alle geweldige bewerkingen die er zijn. Als je eenmaal gegrepen bent door de verhalen over Zeus, Hera en hun enorme verzameling familieleden, kun je eindeloos doorlezen. Daar kunnen geen duizend afleveringen van 'GTST' tegenop!'

'Griekse Mythen, Helden'
Els Pelgrom
Uitgeverij Lannoo, 2006
ISBN 978 90 209 6487 5

'Griekse Mythen II, Donder en Bliksem'
Els Pelgrom
Uitgeverij Lannoo, 2007
ISBN 978 90 209 7263 4

Beide met tekeningen van Thé Tjong-Khing

'De omzwervingen van Odysseus'
Simone Kramer
Uitgeverij Ploegsma, 2006
ISBN 90 216 1710 2

Met tekeningen van Els van Egeraat

'Ilios & Odysseus'
Imme Dros
Uitgeverij Querido, 2001
ISBN 90 214 6004 1

Met tekeningen van Harrie Geelen

Bianca.
 

.
.