Uit het schrijversleven van...Laura Watkinson

Terug naar lijst
 

What’s in a name?

‘What’s in a name?’ – een citaat uit ‘Romeo en Julia’ van de Engelse toneelschrijver William Shakespeare. Wat betekent een naam? Hij schrijft ook: ‘A rose by any other name would smell as sweet.’ Dus als je een roos bijvoorbeeld ‘frumdiggle’ of ‘mandrosine’ noemt, is de geur van die roos nog steeds even zoet, ook als de bloem niet meer ‘roos’ of ‘rose’ heet.
Misschien denk ik nu aan dit citaat, omdat ik een fragment uit een boek van Tiny Fisscher aan het vertalen ben: een versie van ‘Romeo en Julia’ voor de moderne lezer.

Want, ja, ik ben vertaalster vanuit het Nederlands in het Engels, en in deze column wil ik jullie graag een beetje inzicht in een klein aspect van mijn vak geven. Hoe vertaal je namen?

Huh? Namen vertaal je natuurlijk niet! Als je in het Nederlands Noah heet of Emma, dan heet je ook in het Engels Noah of Emma. Zelfs als je een naam hebt die voor buitenlanders misschien een beetje moeilijk is, zoals... hmm... Gijs of Geesje. Ja, dan heet je in het buitenland nog steeds Gijs of Geesje. Kunnen die buitenlanders lekker leren hoe ze je naam moeten uitspreken! Jij verandert je naam toch niet. Tenzij... misschien... tenzij je een personage uit een boek bent.
Denk bijvoorbeeld aan Charlie Bucket uit ‘Charlie and the Chocolate Factory’ van Roald Dahl. Misschien ken je hem beter als Sjakie Stevens uit Sjakie en de chocoladefabriek. Of een meer recent voorbeeld: Hermelien Griffel uit de 'Harry Potter'-boeken. Of zoals zij in het Engels heet, Hermione Granger. Als je trouwens die heel bekende kinderboekenprijs de Gouden Griffel door Google Translate in het Engels laat vertalen, wordt de prijs in het Engels de Golden Granger. Vertalen is gelukkig nog steeds een vak voor mensen en niet voor computers.

Deze namen zijn dus wel vertaald. Maar waarom? Misschien omdat de naam moeilijk is om uit te spreken: Charlie/Sjakie. Of omdat de naam een betekenis heeft of een bepaalde sfeer oproept: Dumbledore/Perkamentus. Of soms heeft een naam in een andere taal een betekenis die helemaal niet de bedoeling was. Joke of Freek, bijvoorbeeld. Joke is in het Engels een grapje en Freek is helaas een freak. Dan wordt je naam misschien wel vertaald – in bijvoorbeeld Jo of Fred. Of die arme ridder Fartumar in De brief voor de koning van Tonke Dragt. In mijn Engelse vertaling is hij Sir Fantumar geworden. Waarom Fantumar in plaats van Fartumar? Omdat ‘fart’ in het Engels ‘scheet’ betekent. Ridder Scheetumar – hmm, misschien niet zo galant. Dan wil je je naam het liefst veranderen, hè?
Geert-Jan in ‘De Zevensprong’ van Tonke Dragt is ook in het Engels Geert-Jan gebleven. Misschien is de uitspraak een beetje moeilijk voor de Engelstalige lezer, maar hij is toch een jongen uit Nederland. Maar ‘Lampje (van Annet Schaap) is uiteindelijk Lampie geworden – de naam is een bijnaam, deze verkleiningsvorm kan ook in het Engels, en de betekenis is belangrijk. A Lampje by any other name would smell as sweet? Ik hoop het wel!

Laura Watkinson.

.
.