BiografiePeter van Gestel

Terug naar lijst

Peter van Gestel werd op 3 augustus 1937 in Amsterdam geboren. Zijn vader was schrijver en toneelspeler, dus er waren genoeg boeken. Als kind las Peter ontzettend veel. ’s Avonds laat ging hij met een boek op zijn kamer zitten om, zoals hij zelf eens zei ‘iets te doen te hebben’. Toen Peter kind was, waren er lang niet zo veel kinderboeken als er nu zijn en hij was al jong aangewezen op literatuur voor volwassenen; op zijn dertiende las hij bijvoorbeeld al Godfried Bomans. Na de middelbare school ging Peter naar de toneelschool in Amsterdam en was hij een tijdje acteur. Vervolgens werd hij dramaturg en ging hij scripts en scenario’s schrijven voor radio en televisie. Toen hij vierentwintig was, debuteerde hij in het schrijversvak met een bundel verhalen voor volwassenen. Op tweeënveertigjarige leeftijd verscheen Peters eerste kinderboek ‘Schuilen onder je schooltas’.

Peter schrijft verhalen waarin de gevoelens, de gedachten en de dromen, die het hoofdpersonage heeft, centraal staan. In zijn verhalen komen spectaculaire gebeurtenissen zoals een achtervolging, een ontvoering of een schietpartij niet voor: de spanning in Peters boeken ontstaat door de open plekken in het verhaal: een plek in een boek, die allerlei vragen bij de lezer oproept. Zo vraag je je in ‘Winterijs’ af wat er toch gebeurd is thuis bij Zwaan in de oorlog. ‘Winterijs’ speelt zich net na de Tweede Wereldoorlog af en gaat over de vriendschap tussen de niet-joodse Thomas en de joodse jongen Zwaan. Samen met Thomas kom je stukje bij beetje meer te weten over het drama dat zich bij de familie van Zwaan heeft voltrokken. Het verhaal bevat veel autobiografische gegevens. Dat betekent dat de schrijver sommige dingen die hij zelf heeft meegemaakt heeft gebruikt in het verhaal. Zo speelt ‘Winterijs’ zich af in de buurt waar Peter zelf ook opgroeide en heeft hij zijn eigen vader als voorbeeld gebruikt voor de vader van Thomas.

Zoals ‘Winterijs’ je vragen beantwoordt naarmate het verhaal vordert, zo komen er tijdens het lezen van het boek ‘Die dag aan zee’ juist steeds meer vragen bij. ‘Die dag aan zee’ gaat over Sibille, die vertelt over de dood van haar vijf jaar oudere broer Cham. Pleegde hij zelfmoord of niet? Door de ogen van Sibille zien we Cham steeds verder afglijden en krijg je langzaam door dat hij snakt naar erkenning en liefde van zijn vader. Het is aandoenlijk om te zien hoe Sibille haar best blijft doen om in gesprek te blijven met haar broer.

Wat de boeken van Peter van Gestel bijzonder maken, is zijn stijl, zijn levensechte dialogen (gesprekken in een boek) en zijn kunst om van een onderwerpje van niets, een boeiend verhaal te maken. Elke zin staat op zijn plaats, is raak en geen woord is overbodig. Het treurige gevoel van Sibille in ‘Die dag aan zee’ komt door zijn zorgvuldige stijl goed naar voren: ‘van samen niks zeggen kun je aardig beroerd worden’. Van ingewikkelde beelden en vergelijkingen moet hij niets hebben. Hij schrapt, vloekt en verandert oneindig veel, zodat het lijkt alsof hij al die zinnen zo in één keer raak opschrijft, maar dat is dus niet zo. Peter heeft geen vooraf bepaalde bedoeling met zijn boeken. Hij vindt dat een boodschap in de lezer zelf moet zitten.

Verhalen ziet Peter als middel om de wereld en de mensen te begrijpen. Zo leer je bijvoorbeeld samen met het meisje Mariken in het gelijknamige boek de wereld buiten het woud kennen. ‘Mariken’ is gebaseerd op het bekende mirakelspel ‘Mariken van Nieumeghen’. Een geestig en ontroerend boek. Wanneer Peter aan het schrijven is, houdt hij niet bewust meer rekening met de vraag: is dit wel geschikt voor kinderen? Toch vergeet hij nooit helemaal de doelgroep, waarvoor hij schrijft, want die moet het verhaal natuurlijk wel kunnen begrijpen. Het verschil tussen een roman voor volwassenen en een jeugdroman zit hem volgens Peter in de vorm: ‘een volwassen boek is als een olieverfschilderij en een kinderboek als een ets.’

 
Recensies op Leesfeest:
Titel Uitgeverij Soort boek Leeftijd
Al dat heerlijke verdriet Querido, 2011 Jaspers vader is een geval apart. Wanneer hij plotseling overlijdt weet Jasper zich geen raad, maar hij leert dat huilen en lachen altijd samengaan 9+
.
.